nederland
De Duitsers teruggedreven
4e periode: juni 1944 - mei 1945
 |
| Plakboek met berichten over de invasie. |
Op 6 juni 1944 begint de langverwachte invasie. Amerikaanse en Britse troepen komen over zee naar Frankrijk. De strijd is zwaar en de Duitse kustbewaking schiet duizenden geallieerde soldaten dood. Maar de aanval lukt en de bevrijding van Frankrijk en Europa begint. 6 juni wordt D-daygenoemd.
Dolle dinsdag
Op 4 augustus 1944 zijn de bevrijders al bij Parijs en op 3 september bij Brussel. Op dinsdag 5 september denken veel Nederlanders dat de bevrijders eraan komen. Radio Oranje zendt optimistische berichten uit. De Nederlanders gaan de straat op om de soldaten te begroeten; ze zijn die dinsdag dol van blijdschap. Duitse soldaten en NSB’ers (60.000!) vluchten richting Duitsland. Maar de Nederlanders juichen iets te snel. Een dag later blijkt dat het een vergissing is.
Spoorwegstaking
De Nederlandse regering in Londen zegt dat de spoorwegmensen moeten staken. Als de treinen niet meer rijden kan het Duitse leger er geen soldaten en wapens mee vervoeren. Dat is belangrijk omdat het geallieerde leger soldaten willen droppen bij Arnhem om daar de Duitsers te verjagen. Dan kunnen ze de rivieren over om de rest van Nederland te bevrijden. De luchtlanding mislukt, maar alle 30.000 spoorwegmensen staken tot het einde van de bezetting. Ze moeten allemaal onderduiken.
 |
| In het museum. |
Een groot deel van Zuid-Nederland wordt in september en oktober na felle gevechten bevrijd. Omdat de luchtlandingen mislukken moet Nederland boven de rivieren tot mei 1945 op de bevrijding wachten. Meer dan 20.000 mensen sterven van honger en kou, vooral in de grote steden in het westen. Deze laatste oorlogswinter wordt daarom de hongerwinter genoemd.
Verzet groeit
Het verzet wordt sterker maar de Duitse bezetters reageren keihard. Na verzetsacties schieten ze voor straf onschuldige mensen dood. Vaak in het openbaar om de Nederlanders bang te maken. Drie gewapende verzetsgroepen gaan samenwerken in een soort leger: de Binnenlandse Strijdkrachten. Prins Bernhard wordt de opperbevelhebber. Geallieerde vliegtuigen voeren wapendroppings uit voor dit verzetsleger.
Hongersnood
Tegen het einde van de oorlog vinden de Duitsers het goed om dat de hongerende bevolking hulp krijgt. De kerken brengen 50.000 ondervoede stadskinderen naar Noord- en Oost-Nederland. Het Rode Kruis stuurt een schip met meel uit Zweden. In april droppengeallieerde vliegtuigen voedselpakketten.
Trefwoorden: Dolle Dinsdag - hongerwinter - D-day - Spoorwegstaking
