jodenvervolging
De kampen
Tijdens de bezetting bestaan er in Nederland vijf Duitse concentratiekampen: Amersfoort, Vught, Westerbork, Ommen en Schoorl.
Amersfoort
Amersfoort was het strengste kamp met echte kampbeulen die er vaak plezier in hadden de gevangenen zwaar te mishandelen.
In de periode 1941 - 1945 hebben er ruim 35.000 gevangenen gezeten. Ongeveer 14.000 gevangenen zijn (veelal in Duitsland) tewerkgesteld. Ongeveer 5.000 gevangenen werden doorgestuurd naar andere kampen. Ruim 15.000 gevangenen zijn vrijgelaten, ontvlucht, doodgeschoten of als gevolg van de slechte levensomstadigheden gestorven.
Website Kamp Amersfoort
Vught
Tussen januari 1943 en september 1944 hebben ruim 31.000 mensen korte of langere tijd opgesloten gezeten in het kamp. Naast 15.000 joden zaten in Vught onder meer politieke gevangenen, verzetsstrijders, Sinti en Roma (zigeuners), Jehovah's Getuigen, homoseksuelen, zwervers, zwarthandelaren, criminelen en gijzelaars. Ruim 700 volwassenen en kinderen zijn in Vught gestorven door honger, ziekte en mishandeling. 329 van hen zijn geëxecuteerd op een speciale plek buiten het kamp: de fusilladeplaats. Voor sommigen was het leven in Vught minder zwaar dan in een kamp als Amersfoort. Het was mogelijk om wat contact met ' buiten' te hebben bijvoorbeeld door briefjes naar buiten te smokkelen.
 |
| Settela (Anna Maria Steinbach), een meisje behorend tot de Sinti, gefilmd op het moment vlak voor het sluiten van de deuren van de goederenwagon waarmee zei op 19 mei 1944 vanuit Westerbork naar Auswitsch-Birkenau werd getransporteerd. Het zelfde jaar werd zei daar op tien jarige leeftijd samen met haar vijf broertjes en moeder vergast. |
De meeste gevangenen werkten in het 'Philipscommando'; een soort fabriekje in het kamp waar scheerapparaten en kleine radiotoestellen werden gemaakt. Degenen die daar werkten hadden geluk: ze kregen van Philips een extra pannetje eten. Hoe langer de oorlog duurde hoe strenger en zwaarder het leven werd. De meeste gevangenen zijn afgevoerd naar het kamp Dachau.
Een aangrijpende gebeurtenis is het kindertransport uit Vught. Er is nu een Kindergedenkteken in het kamp dat daar aan herinnert. Op het Kindergedenkteken staan de namen en de leeftijden van de 1.269 joodse kinderen die in juni 1943 zijn weggevoerd.
Website Nationaal Monument Kamp Vught
Westerbork
In dit kamp zijn de Nederlandse joden samengebracht waarna ze per trein zijn vervoerd naar de Poolse gaskamers.
Website Herinneringscentrum Kamp Westerbork
Schoorl
Schoorl werd al in oktober 1941 opgeheven. Doordat het er niet al te streng aan toeging zijn hier geen gevangenen overleden.
Ommen
Hoort eigenlijk in het overzicht niet thuis; het kamp had om diverse redenen een slechte naam. Tot midden 1942 noemden de Duitsers het Arbeitseinsatzlager Erika; omdat hier een soort opleiding voor de inzet in de bezette gebieden in Oost-Europa plaatsvond.
Ook bevonden zich hier gevangenen van de Nederlandse justitie (clandestiene slachters, zwarthandelaren e.d.) en dat soort mensen.
Gijzelaarskampen
In Sint Michielsgestel en Haaren zijn gijzelaarskampen. De gevangenen, meest belangrijke Nederlanders, hadden het niet slecht. Zij leefden in een paradijs vergeleken met de gevangenissen of concentratiekampen. Ze hadden zelfs beter te eten dan de burgerbevolking. Maar het waren gijzelaars; en een aantal is dan ook als represaille (wraak) tegen verzetsdaden tegen de muur gezet (doodgeschoten).
Meer info over het kamp Sint Michielsgestel
Ook degenen die waren gearresteerd in verband met een grote spionageaffaire, het zogenaamde 'Englandspiel' zaten in Haaren gevangen. Voor hen golden de gunstige leefomstandigheden niet.
Gewone gevangenissen
Verder: in Nederland waren er in vrijwel alle provinciale hoofdsteden en in veel andere plaatsen gevangenissen waar de tegenstanders van de nazi-bezetter zaten opgesloten.
In Europa
Het Wiesenthal Instituut
Heeft heel veel informatie over de holocaust.
Op de site is ook veel meer te vinden over concentratiekampen: werkkampen en vernietigingskampen.
Wel in het Engels!
Op de site vind je:
* Concentration & Labor Camps = concentratie- en werkkampen
* Camps by Country = de kampen per land.
* Death Camps = vernietigingskampen.
* Detention & Transit Camps = kampen om mensen op de sluiten en door te voeren.
* POW Camps = Prisoners Of War Camps ofwel kampen waar soldaten worden vastgehouden die krijgsgevangen zijn gemaakt.
Een indrukwekkende Engelstalige site met veel informatie: The forgotten camps (De vergeten kampen)
Een aantal kampen met (ook) Nederlandtalige sites:
Auschwitz
Mauthausen
Belzec
Ravensbrück
Bergen-Belsen
Sachenhausen
Buchenwald
Sobibor
Chelmno
Treblinka
Dachau
Westerbork
Majdanek
Trefwoorden: kampen Duitse Rijk - kampen Nederland
