Helden en schurken - serie bijeenkomsten over de bezetting
De Tweede Wereldoorlog was lange tijd een geschiedenis van ‘goed’ en ‘fout’. Sinds de jaren tachtig hebben geschiedkundigen dit beeld genuanceerd. Maar kan geschiedenis wel zonder helden en schurken? Een serie bijeenkomsten op de derde dinsdagmiddag van de maand brengt uitkomst.
'Goed' en 'fout', daarover gaan in dit herdenkingsjaar de bijeenkomsten, die het Verzetsmuseum Amsterdam presenteert in samenwerking met het Historisch Nieuwsblad, NPS/VPRO en het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Op 2 mei sluit beeldresearcher Gerard Nijssen de serie af met nieuw ontdekt filmmateriaal uit de oorlog.
Wie zijn de gasten?
Dinsdag 19 januari
Op 19 januari interviewt David Barnouw (NIOD) televisiemaker Ad van Liempt (Andere Tijden, Kopgeld, De Oorlog) en Sytze van der Zee over hun fascinatie voor het kwaad.
Van der Zee schreef onder meer het autobiografische Potgieterlaan 7 (1997), getiteld naar het adres waar hij als zoon van een NSB’er opgroeide, en het standaardwerk over de SS, Voor Führer, volk en vaderland. Eind januari verschijnt zijn nieuwste boek Vogelvrij. De jacht op de joodse onderduiker over de omvang en organisatie van de jacht op Joodse onderduikers, en de Nederlanders die hierbij een rol speelden.
Raadsheer Paul Brilman van het Gerechtshof Amsterdam vertelt op 19 januari over de opsporing van oorlogsmisdadigers.
 |
| Arrestatie 1945 (Beeldbank WO2 - Instituut voor Oorlogsdocumentatie). Klik op foto voor vergroting. |
Dinsdag 16 februari
Arie van der Zwan en Guus Meershoek spreken met Jos Palm (OVT) over de houding van Nederlandse gezagsdragers in de oorlog.* De bijeenkomst start om 15.30 uur. Van der Zwan schreef een biografie over secretaris-generaal Max Hirschfeld. Guus Meershoek belichtte in zijn boek Dienaren van het gezag de rol van politieagenten.
De bijeenkomst maakt deel uit van een serie bijeenkomsten die het Verzetsmuseum Amsterdam organiseert in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie/Historisch Nieuwsblad/NPS/VPRO.
* De oorspronkelijk aangekondigde Meindert Fennema zal bij deze bijeenkomst helaas niet aanwezig zijn.
Dinsdag 16 maart UITVERKOCHT
Moeten de helden terugkeren in de oorlogsgeschiedschrijving?
Chris van der Heijden (Grijs verleden), oud-NIOD-directeur Hans Blom, zijn opvolger Marjan Schwegman en Jolande Withuis (Weest manlijk, zijt sterk) debatteren over ‘grijs’.
De discussie wordt geleid door Frans Smits (Historisch Nieuwsblad).
Video
Zie voor meer informatie over het thema en een videoregistratie (1 uur en 32 min.): geschiedenis.vpro.nl.
De videoregistratie van de bijeenkomst kunt u ook zien op YouTube. Het zijn tien delen van ca. 9 minuten. U kunt beginnen met deel 1 en de overige delen direct via YouTube starten: klik.
Audio
De bijeenkomst kunt u beluisteren als u onderstaande audiobestanden aanklikt. Elk deel is ca. 30 minuten. Deel 1 - Deel 2 - Deel 3
Dinsdag 20 april UITVERKOCHT
Tijdens deze bijeenkomst vertellen Harry Mulisch en Henk Hofland in een gesprek met historicus en presentator Hans Goedkoop (Andere Tijden) over hun jeugdervaringen tijdens de oorlog en hoe die hun leven en werk hebben bepaald.
Zie verslag met filmopname ´De oorlog was leuk´.
Zondag 2 mei UITVERKOCHT
let op gewijzigde aanvangstijd 14.00 uur!
Tot slot toont beeldresearcher Gerard Nijssen (Andere Tijden, De Oorlog) nieuw ontdekt filmmateriaal uit de tijd van de Duitse bezetting. Nijssen maakte in het kader van het VWS-project "Oorlog in Blik” een zo volledig mogelijk overzicht van alle films en geluidsopnamen uit de Tweede Wereldoorlog uit het toenmalige Koninkrijk der Nederlanden, inclusief de voorgeschiedenis (vanaf 1933) en de nasleep (tot 1950). Niet alleen materiaal dat bij archiefinstellingen ligt, wordt geïnventariseerd; ook materiaal van particulieren dat op zolders wacht op ontdekking, wordt meegenomen. Die zoektocht levert onverwachte pareltjes op.
Op 16 september wordt de website www.oorloginblik.nl gelanceerd: een geavanceerde zoekmachine met duizenden films en geluidsfragmenten uit WOII online. Oorlog in Blik is een initiatief van Erfgoed van de Oorlog van het Ministerie van VWS en wordt uitgevoerd in opdracht van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Projectleider is Monique Brinks en de site wordt gemaakt door Bastiaan Blaauw. Samen tekenden zij ook voor de Scholtenhuis-site, die recent werd uitgeroepen tot beste historische website van 2009.
Op 2 mei een exclusieve voorproef in het Verzetsmuseum Amsterdam.
Alle bijeenkomsten vinden plaats in het Verzetsmuseum Amsterdam, Plantage Kerklaan 61. De eerste vier vinden plaats op dinsdagmiddag om 15.30 uur; de laatste op zondag 2 mei vanaf 14.00 uur.
Toegang: 10,- euro per keer of 30,- euro voor een passe-partout. Lezers van Historisch Nieuwsblad en vrienden van het NIOD en Verzetsmuseum Amsterdam betalen per lezing slechts 7,50 euro.
Reserveren is sterk aanbevolen: tel. 020 620 25 35 of info@verzetsmuseum.org
